فیلم ، آسبادهای نشتیفان ؛ آسیاب های تاریخی ایران که آمریکایی ها را حیرت زده کردند ، اینجا نیش توفان انرژی پاک تولید می کند

آسیاب های بادی نشتیفان در خراسان رضوی از بزرگ ترین مجموعه های خشت، گل و چوبی تاریخی ایران و قدیمی ترین مجموعه آسبادهای جهان به شمار می آیند.

فیلم ، آسبادهای نشتیفان ؛ آسیاب های تاریخی ایران که آمریکایی ها را حیرت زده کردند ، اینجا نیش توفان انرژی پاک تولید می کند

خبرنگاران: نشتیفان ترکیبی از دو کلمه نش و تیفان است. نش محلی شده نیش است که به نیش عقرب اشاره دارد که در این منطقه به وفور یافت می شود. تیفان هم محلی شده توفان است که وزش بادهای موسمی در این منطقه را شامل می شود.

آسباد های نشتیفان خواف در استان خراسان رضوی از بزرگترین مجموعه های خشت، گل و چوبی تاریخی ایران و قدیمی ترین مجموعه آسباد دنیا است که پیش از اسلام در این منطقه ساخته شده است. آسباد سامانه آرد کردن گندم با استفاده از قدرت باد است.

خلق آسبادها در نشتیفان به سبب وجود بادهای 120 روزه است که ساکنان گذشته نشتیفان با توجه به قدرت و شدت این باد نیاز به ایجاد آسباد را حس کردند و قرن ها پیش در پی ساخت آن برآمدند.

سون هدین تاریخ نگار معتقد است عمده ترین دلیل روی آوردن به ساخت آسبادها در خواف، بادهای شمال در تمام طول سال و نبود آب بوده است. در واقع در روزگار و مکانی که هیچ نیروی خاصی برای برطرف کردن نیازهای بشر وجود نداشته مهار باد و استفاده از آن برای آرد کردن گندم سبب افزایش کارایی نشتیفان شده است.

اما عدم وجود همیشگی باد و در اختیار نبودن آن در همه اوقات سال یک مشکل عمده در استفاده از آسباد ها بوده است ولی مردمان گذشته نشتیفان برای برطرف کردن این مشکل در فصولی که باد کمی وجود داشته از رودخانه های جنوب نشتیفان که در آن مواقع از جریان آب برخوردار بوده اند به منظور به کارگیری آسیاب های آبی هم استفاده کرده اند که بقایای این آسیاب های آبی در نشتیفان قابل رویت است.

آسبادها اکنون به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری خاص در استان خراسان رضوی سالانه میزبان گردشگران داخلی و خارجی است.

نحوه کار آسبادها به این صورت است که چرخ و پرهای غول آسایی را که 48 بال و 32 پر و هشت درگاه دارد بر بام آسباد و در جهت وزش باد قرار می دهند. اندام این چرخ و پر از خرپلی سنگین و محکم ساخته شده است. باد با عبور از دروازه ای بادگیر به زوایای درگاه های هشت گانه می رسد و چرخ و پر را به حرکت در می آورد. از حرکت چرخ و پر نیرویی به تیر آسیاب منتقل می شود و چون سر دیگر به سنگ رویی آسیاب متصل است لاجرم سنگ هماهنگ با گردش تیر می چرخد.

وقتی سنگ رویی بدین ترتیب به حرکت در می آید چوبی کوچک به نام لک لکی را با خود می جنباند و حرکت لک لکی باعث ارتعاش ناودانی چوبی می شود و به این ترتیب گندم از مخزن خود به وسیله این ناودان به شیار سنگ ها می رسد. ناودان چوبی که دول بره نام دارد در حرکت افقی گندم را آهسته آهسته از مخزن گندم که به آن پرخوی گندم می گویند به حفره میانی سنگ هدایت می کند.

طبیعی است هر چه باد سریعتر بوزد سنگ، گردش سریعتری دارد و چون سنگ به سرعت بچرخد حرکت لک لکی و لرزش دول بره مقدار گندم زیادتری را به میان سنگ ها می برد.

آسبادها در مقایسه با آسیاب های صنعتی کنونی، هیچ آلودگی نداشته و باعث بر هم خوردن نظم و چرخه طبیعت نیز نمی شده است.

سایت امریکایی amusingplanet که به معرفی جاذبه های گردشگری سراسر دنیا می پردازد چندی پیش در یکی از مطالب خود اینگونه به معرفی آسبادهای نشتیفان در خراسان رضوی پرداخت و نوشت: به نظر می آید که اولین استفاده کنندگان از آسبادها در ایران و در قرن 5 میلادی باشند، آسبادها در آن زمان افقی بودند و یک محور عمودی بسیار بلند داشتند که به 6 یا 12 بادبان متصل بود. استفاده از آسبادها از این کشور به کشورهای دیگر خاورمیانه، آسیای مرکزی، هند و چین و بخش هایی از اروپا هم گسترش یافت.

نمونه ای از آسبادهای قدیمی در روستای نشتیفان است که همچنان از آن استفاده می شود. ویژگی شاخص این منطقه آسبادهای آن است که به آن ها نیش طوفان می گویند. تقریبا 30 آسباد به صورت پراکنده در این منطقه قرار گرفته است که ارتفاع آنها به 15 تا 20 متر می رسد. آسبادهای این منطقه در دوره صفوی ساخته شده و جنس آنها از خاک رس، کاه (کاهگل) و چوب است.

ویدئویی از این آسبادها در زیر ببینید:

منبع: چمدان
انتشار: بروزرسانی: 2 آبان 1398 شناسه مطلب: 17

به "فیلم ، آسبادهای نشتیفان ؛ آسیاب های تاریخی ایران که آمریکایی ها را حیرت زده کردند ، اینجا نیش توفان انرژی پاک تولید می کند" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "فیلم ، آسبادهای نشتیفان ؛ آسیاب های تاریخی ایران که آمریکایی ها را حیرت زده کردند ، اینجا نیش توفان انرژی پاک تولید می کند"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید